Effectiviteit en efficiency

Geschreven door Stijn Tuijtel op 12 jul '13 11:00

Vereenvoudiging van de werkelijkheid

Laatst zat ik met een politicoloog op een terras iets te drinken. We hadden het over ons studieverleden. Hij liet vallen aanvankelijk voor economie te hebben gekozen, maar dat hij het na een half jaar wel gezien had. De reden? De samenleving werd op allerlei mogelijke manieren in tabellen en modellen geplaatst, en het sociale karakter verdween ergens in dit proces. De ‘100’ die naast het vakje ‘gepensioneerden met een laag AOW’ stond was niet meer dan een cijfer, een op zichzelf staand iets.

Deze gedachte bleef in mijn hoofd zitten. We maken constant vereenvoudigingen van de werkelijkheid, meer dan eens worden deze bevindingen gecodeerd en op (digitaal) schrift gezet. Maar kan een mens deze informatie wel aan? Dringt deze kennis wel door, wordt het net zo echt als in het echt?

Wat je ziet, is wat je gelooft en weet
Het antwoord op deze vragen kwam uit onverwachte hoek –de afvalhoek om precies te zijn. Op straat lag een kartonnen eierverpakking. Als je niet beter wist, dacht je dat er groene eieren in hadden gezeten. ‘Vrije uitloop’ stond op de buitenkant. Dat was maf; van de drie verpakkingen die ik de afgelopen tijd had gezien, waren er immers twee ook vrije uitloop. Zouden mensen opeens veel meer vrije uitloopeieren zijn gaan kopen? Zoveel dat de verhouding met scharreleieren drie op één is geworden?

Meteen werd duidelijk dat er stom toeval in het spel was, al was het alleen maar omdat alles wat met kippen te maken heeft over het algemeen geen enorme vlucht kan nemen. Maar toch, ik geloofde er wel even in. Juist omdat ik al die verpakkingen met mijn eigen ogen had gezien!

Visuele waarnemingen van de werkelijkheid, dáár baseren we in eerste instantie dus toch nog veel van ons denken en handelen op. Niet van modellen en cijfertjes in kranten en op websites.

Wat heeft dit nu met energie te maken? Wel, niet zo veel. Behalve dan dat veel energie zou worden bespaard als er minder economen waren.